Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy Kế toán – Kiểm toán

Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học, Bộ môn Kiểm toán – Khoa Kế toán – Kiểm toán đã tổ chức seminar chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng Perplexity.ai và Google NotebookLM trong giảng dạy học phần Kiểm toán Báo cáo tài chính”. Chương trình không chỉ giới thiệu các công cụ AI hỗ trợ xây dựng học liệu mà còn mở ra nhiều giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kế toán – kiểm toán trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trong xu thế phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI), việc ứng dụng các nền tảng thông minh vào hoạt động giảng dạy đang trở thành xu hướng tất yếu của giáo dục đại học. Không chỉ hỗ trợ giảng viên trong việc tìm kiếm, xử lý và cập nhật học liệu, AI còn góp phần đổi mới phương pháp tổ chức dạy học, tạo môi trường học tập linh hoạt, tăng cường khả năng tư duy và tự học của sinh viên.

Với mục tiêu đó, Bộ môn Kiểm toán – Khoa Kế toán đã tổ chức seminar chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng Perplexity.ai và Google NotebookLM trong giảng dạy học phần Kiểm toán Báo cáo tài chính”. Đây là hoạt động chuyên môn thiết thực nhằm chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng AI trong khai thác và sử dụng học liệu, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động giảng dạy của khoa.

Tại seminar, báo cáo viên đã giới thiệu khả năng của Perplexity.ai trong việc tìm kiếm và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn đáng tin cậy, giúp giảng viên nhanh chóng tiếp cận các tài liệu mới, các tình huống thực tiễn và ví dụ điển hình phục vụ giảng dạy học phần Kiểm toán Báo cáo tài chính. Thông qua việc khai thác các case study về quy trình kiểm toán, kiểm toán theo chu kỳ và đạo đức nghề nghiệp, bài giảng trở nên gần gũi hơn với thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực phân tích và tư duy nghề nghiệp cho sinh viên.

Bên cạnh đó, Google NotebookLM được giới thiệu như một trợ lý AI hỗ trợ giảng viên khai thác sâu các học liệu đã có. Chỉ với việc tải lên giáo trình, slide bài giảng hoặc các tình huống nghiên cứu, hệ thống có thể hỗ trợ chuyển đổi nội dung thành câu hỏi thảo luận, bài tập tình huống, tiêu chí đánh giá hay các tài liệu phục vụ hoạt động học tập. Khả năng phân tích và tổ chức thông tin của NotebookLM giúp giảng viên tiết kiệm thời gian xây dựng học liệu, đồng thời tạo ra nhiều hoạt động học tập mang tính tương tác và phát triển năng lực tư duy cho người học.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là kỹ năng xây dựng prompt – yếu tố quyết định chất lượng đầu ra của các công cụ AI. Seminar đã giới thiệu hệ thống prompt được thiết kế theo từng mục tiêu sử dụng, từ việc giải thích kiến thức cơ bản, xây dựng đề cương bài giảng, thiết kế slide, biên soạn câu hỏi trắc nghiệm, xây dựng tình huống thực hành cho đến hỗ trợ sinh viên ôn tập và hệ thống hóa kiến thức. Cách tiếp cận này giúp giảng viên khai thác AI hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra các học liệu phù hợp với mục tiêu đào tạo và chuẩn đầu ra của học phần.

Thông qua các nội dung trình bày và phần trao đổi chuyên môn, seminar đã khẳng định AI không thay thế vai trò của giảng viên mà là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ trong quá trình đổi mới hoạt động giảng dạy. Vai trò của giảng viên vẫn là trung tâm trong việc lựa chọn, kiểm chứng, điều chỉnh và định hướng nội dung, bảo đảm tính khoa học, tính sư phạm và sự phù hợp với chương trình đào tạo.

Kết thúc chương trình, các giảng viên đánh giá việc ứng dụng Perplexity.ai và Google NotebookLM là hướng đi phù hợp nhằm nâng cao năng lực số của đội ngũ giảng viên, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo với yêu cầu thực tiễn của ngành kế toán – kiểm toán. Đồng thời, seminar cũng gửi gắm một thông điệp ý nghĩa: “AI hiệu quả không nằm ở công cụ, mà ở cách giảng viên sử dụng công cụ để phục vụ mục tiêu giáo dục.”

Việc thường xuyên tổ chức các hoạt động sinh hoạt học thuật, cập nhật công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy tiếp tục khẳng định định hướng của Khoa Kế toán trong việc xây dựng môi trường đào tạo hiện đại, sáng tạo và hội nhập. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động trong thời đại chuyển đổi số và kinh tế tri thức.

ỨNG DỤNG PHẦN MỀM KẾ TOÁN VÀ ERP TRONG GIẢNG DẠY NGÀNH KẾ TOÁN

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc đưa các phần mềm kế toán và hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning – Hoạch định nguồn lực doanh nghiệp) vào giảng dạy không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ sở đào tạo ngành Kế toán. Việc này giúp thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn, đồng thời nâng cao năng lực nghề nghiệp của sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

1. Vai trò của phần mềm kế toán và ERP trong đào tạo

Việc ứng dụng các phần mềm chuyên ngành mang lại nhiều lợi ích:

• Gắn lý thuyết với thực hành trên dữ liệu doanh nghiệp.
• Hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ số trong kế toán.
• Giúp sinh viên hiểu toàn bộ quy trình xử lý nghiệp vụ thay vì chỉ ghi nhận từng nghiệp vụ riêng lẻ.
• Nâng cao khả năng thích ứng với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.
• Đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp về nguồn nhân lực có kỹ năng số.

2. Các phần mềm kế toán phổ biến có thể sử dụng trong giảng dạy

Một số phần mềm đang được nhiều doanh nghiệp sử dụng và phù hợp đưa vào chương trình đào tạo gồm:

• MISA SME
  • Kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ.
  • Quản lý hóa đơn điện tử, thuế, tài sản cố định, tiền lương.
  • Phù hợp giảng dạy nguyên lý và thực hành kế toán.
• FAST Accounting
  • Phần mềm kế toán được sử dụng phổ biến tại doanh nghiệp.
  • Thích hợp thực hành kế toán tài chính và kế toán doanh nghiệp.
• BRAVO
  • Tích hợp kế toán với quản trị doanh nghiệp.
  • Phù hợp nghiên cứu hệ thống quản trị tổng thể.
• Effect
  • Linh hoạt theo đặc thù từng doanh nghiệp.
  • Phù hợp đào tạo kế toán quản trị và kế toán sản xuất.

3. Ứng dụng hệ thống ERP trong giảng dạy

ERP là hệ thống tích hợp nhiều phân hệ quản lý doanh nghiệp trên cùng một cơ sở dữ liệu.

Các phân hệ thường được đưa vào giảng dạy gồm:

• Kế toán tài chính
• Mua hàng
• Bán hàng
• Kho
• Sản xuất
• Nhân sự
• Tiền lương
• Quản lý tài sản

Một số hệ thống ERP tiêu biểu:

• SAP S/4HANA
• Oracle ERP Cloud
• Microsoft Dynamics 365
• Odoo ERP
• ERPNext

Trong đào tạo đại học, Odoo ERP và ERPNext được nhiều trường lựa chọn do là mã nguồn mở, dễ triển khai và chi phí thấp.

4. Phương pháp tích hợp vào các học phần

Học phần Nguyên lý kế toán

• Thực hành nhập chứng từ.
• Ghi sổ tự động.
• Lập bảng cân đối tài khoản.
• Lập báo cáo tài chính.

Học phần Kế toán tài chính

• Hạch toán doanh thu.
• Hạch toán chi phí.
• Kế toán hàng tồn kho.
• Kế toán tài sản cố định.
• Kế toán thuế.

Học phần Kế toán quản trị

• Lập dự toán.
• Phân tích chi phí.
• Tính giá thành.
• Phân tích lợi nhuận.

Học phần Hệ thống thông tin kế toán

• Mô hình dữ liệu.
• Quy trình xử lý thông tin.
• Phân quyền người dùng.
• Kiểm soát nội bộ.

Học phần Thực tập doanh nghiệp

• Mô phỏng toàn bộ quy trình doanh nghiệp.
• Sinh viên xử lý dữ liệu theo vai trò:
  • Kế toán mua hàng
  • Kế toán bán hàng
  • Kế toán kho
  • Kế toán tổng hợp
  • Kế toán trưởng

5. Mô hình giảng dạy đề xuất

Bước 1: Giảng lý thuyết nghiệp vụ

Bước 2: Phân tích quy trình doanh nghiệp

Bước 3: Thực hành trên phần mềm kế toán

Bước 4: Thực hiện cùng nghiệp vụ trên ERP

Bước 5: Phân tích báo cáo

Bước 6: Thảo luận và đánh giá

Mô hình này giúp sinh viên hiểu rõ sự khác biệt giữa cách hạch toán truyền thống và quy trình quản trị tích hợp trên ERP.

6. Lợi ích đối với sinh viên

Sau khi được đào tạo trên phần mềm kế toán và ERP, sinh viên có thể:

• Thành thạo quy trình kế toán số.
• Hiểu mối liên kết giữa kế toán với các phòng ban.
• Nâng cao kỹ năng phân tích dữ liệu.
• Làm quen với môi trường doanh nghiệp ngay từ khi học.
• Tăng khả năng đáp ứng yêu cầu tuyển dụng.

7. Những khó khăn khi triển khai

• Chi phí bản quyền phần mềm.
• Hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ.
• Giảng viên cần được đào tạo về ERP.
• Thiếu bộ dữ liệu thực tế phục vụ giảng dạy.
• Chương trình đào tạo cần cập nhật thường xuyên theo sự thay đổi của công nghệ và doanh nghiệp.

8. Giải pháp triển khai hiệu quả

• Xây dựng phòng thực hành kế toán số.
• Hợp tác với doanh nghiệp và các nhà cung cấp phần mềm để cấp tài khoản học tập.
• Thiết kế học liệu theo các tình huống doanh nghiệp thực tế.
• Tổ chức các khóa bồi dưỡng giảng viên về ERP và chuyển đổi số.
• Lồng ghép các dự án thực hành liên môn giữa kế toán, tài chính và hệ thống thông tin.
• Khuyến khích sinh viên tham gia các chương trình chứng chỉ về ERP và phân tích dữ liệu.

Kết luận

Việc tích hợp phần mềm kế toán và hệ thống ERP vào giảng dạy là một giải pháp quan trọng nhằm đổi mới đào tạo ngành Kế toán theo định hướng ứng dụng và chuyển đổi số. Không chỉ giúp sinh viên thành thạo kỹ năng sử dụng các công cụ công nghệ hiện đại, mô hình này còn phát triển tư duy quản trị, khả năng phân tích dữ liệu và năng lực làm việc trong môi trường doanh nghiệp số. Để triển khai hiệu quả, các cơ sở đào tạo cần có sự phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng công nghệ, phát triển học liệu thực hành và nâng cao năng lực số của đội ngũ giảng viên. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để đào tạo nguồn nhân lực kế toán có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và thị trường lao động trong thời kỳ mới.